Expertisecentrum Energiedelen

Intro: wat is energiedelen?

Wie stroom produceert (bijvoorbeeld met zonnepanelen) kan niet altijd meteen alles zelf opgebruiken. Het teveel aan stroom mag gedeeld worden. Er zijn verschillende vormen van energiedelen, elk met hun specifieke voorwaarden.

Sinds 2019 bestaat er Europese wetgeving die het concept ‘energiegemeenschappen‘ lanceerde, met als doel om burgers een eigen plek, een actieve rol en een gelijk speelveld te geven in de energietransitie.

‘Most importantly, our vision is of an Energy Union with citizens at its core, where citizens take ownership of the energy transition, benefit from new technologies to reduce their bills, participate actively in the market, and where vulnerable consumers are protected.’

– European Commission, Energy Union Package (25/02/2015)

Sinds 2022 kan je in Vlaanderen energiedelen, bijvoorbeeld binnen een appartementsgebouw, of met een andere eigen woning. Ook al energie verkopen aan een buur, vriend of familielid kan sindsdien, net zoals energiedelen tussen meerdere toegangspunten van een organisatie (bv. een lokaal bestuur). Hiervoor heb je een digitale meter nodig, die registreert per kwartier (meetregime 3). Energiedelen kan opgestart worden via Mijn Fluvius.

Let wel op: sommige leveranciers leggen extra kosten en voorwaarden op voor energiedelen. Zij hebben de commerciële vrijheid om dat te doen. Je kan hierover meer informatie vinden via de V-test (de onafhankelijke en volledige prijsvergelijker voor energiecontracten van Vlaamse Nutsregulator).

Wat zijn energiegemeenschappen?

Sinds 2023 is het ook in Vlaanderen mogelijk om een energiegemeenschap op te richten, waarbinnen allerlei energiediensten ontwikkeld kunnen worden, waaronder energiedelen.

Er zijn twee soorten energiegemeenschappen:

• Een energiegemeenschap van burgers (EGB), dat is een groep mensen die samen energie opwekken, verbruiken, opslaan, delen of verkopen. Ze kunnen ook energiediensten aanbieden of gebruiken en gezamenlijke laadpunten voor elektrische voertuigen beheren, of flexibiliteitsdiensten aanbieden of eraan deelnemen (zodra de regelgeving dat toelaat).
  • Bijvoorbeeld: en groep scholen, kinderdagverblijven en rusthuizen verspreid over Vlaanderen plaatst zonnepanelen en deelt de opgewekte stroom onder elkaar.
• Een hernieuwbare-energiegemeenschap (HEG) kan dezelfde activiteiten uitbouwen als een EGB, maar uitsluitend met hernieuwbare energie (zon, wind, waterkracht, enz.).
  • Bijvoorbeeld: een woonwijk en kmo-zone investeren samen in zonnepanelen en een windmolen. De opgewekte hernieuwbare energie wordt gedeeld onder leden, inclusief laadpunten voor elektrische wagens.

Alle Vlaamse burgerenergiecoöperaties voldoen aan beide definities van energiegemeenschappen.

Energiegemeenschappen moeten zich verplicht registreren bij de Vlaamse Nutsregulator (voorheen VREG).

Energiedelen per doelgroep

Zoek je naar specifieke info rond energiedelen? Klik dan op de doelgroep die op jou van toepassing is.

Technische Assistentiehubs (TEAHs)

Vanaf 2024 zijn er in op verschillende plaatsen in Vlaanderen TEAHs actief. Deze hubs kunnen assistentie kunnen bieden bij het oprichten van een energiegemeenschap: financieel, juridisch, … Je moet wel eerst een aanvraag indienen bij de Vlaamse overheid, waarbij je moet aantonen dat de energiegemeenschap die je voor ogen hebt ook een sociale meerwaarde beoogt.

Indien je een idee of initiatief voor ogen hebt kan je in Vlaanderen terecht op de website Eerste Hulp bij Energiegemeenschappen. Daar kan je eenvoudig je project aanmelden en zal je verder geholpen worden. Zoek je met je energiegemeenschap Europese technische assistentie, dan kan je daarvoor vanaf 2025 terecht bij REScoop.Vlaanderen (meer info volgt).

Meer weten? De laatste info over het huidig regelgevend kader over energiegemeenschappen in Vlaanderen vind je op de website van de Vlaamse Nutsregulator (voorheen VREG) en Netbeheerder Fluvius.