In de zomer van 2025 stelde de Europese Commissie een grondige hervorming van de EU-begroting voor. In de nieuwe begrotingsarchitectuur voor 2028–2034 moet elke lidstaat een Nationaal en Regionaal Partnerschapsplan (NRPP) opstellen, samen goed voor 865 miljard euro of 44% van het totale EU-budget.
Via deze plannen zullen lidstaten een reeks hervormingen en investeringen uitwerken voor belangrijke sectoren van de economie, waaronder energie, cohesie en landbouw. Dit biedt ook kansen om burgerenergiecoöperaties en energiegemeenschappen sterker te verankeren in het beleid en de financiering van de energietransitie. Alle leden van REScoop.Vlaanderenvoldoen zowel aan de Vlaamse als de Europese definitie van ‘energiegemeenschappen’.
Oproep aan lidstaten om burgerenergie te ondersteunen
Federatie REScoop.eu werkte samen met Friends of the Earth Europe aan een reeks nationale ‘factsheets’ die de link leggen tussen energiegemeenschappen en de doelstellingen en hoofdstukken van de verordening rond de Nationale en Regionale Partnerschapsplannen. REScoop.Vlaanderen werkte mee aan de overzichtsbrochure voor Vlaanderen.
De factsheets tonen hoe lidstaten energiegemeenschappen concreet kunnen opnemen in hun plannen en hoe zij kunnen bijdragen aan een rechtvaardige en democratische energietransitie. Het document toont de sociale, economische en territoriale meerwaarde van energiegemeenschappen en verwijst naar relevante artikelen in de ontwerpverordening die hun ontwikkeling ondersteunen.
Waarom burgerenergie belangrijk is
Energiegemeenschappen leveren aantoonbare maatschappelijke en economische voordelen. Zo kunnen ze onder meer:
- De energiezekerheid verhogen en de veerkracht versterken tijdens energiecrisissen met positieve impact op de energiefactuur
- Bijdragen aan de energietransitie dankzij hun wettelijke erkenning in Europese wetgeving, zoals de Renewable Energy Directive (RED II) en de Internal Electricity Market Directive (IEMD), en de verdere versterking via het Fit for 55-pakket
- Lokale economieën versterken: elke euro subsidie genereert gemiddeld 50 euro aan regionale welvaart
- Werkgelegenheid, vaardigheden, sociale inclusie en energiegeletterdheid stimuleren
- Op lange termijn een grote rol spelen in het energiesysteem: tegen 2050 kan tot 74% van de Europese energiebehoefte door energiegemeenschappen worden gedekt
De nieuwe EU-begrotingsstructuur biedt een belangrijke kans om burgergedreven energieprojecten in heel Europa te versterken. Door energiegemeenschappen expliciet op te nemen in de Nationale en Regionale Partnerschapsplannen kunnen lidstaten ervoor zorgen dat de energietransitie niet alleen duurzaam, maar ook democratisch, lokaal verankerd en sociaal rechtvaardig is.