In de nieuwe ranking op mijngroenestroom.be van Greenpeace behalen leveranciers van burgerenergie Ecopower – en aan Waalse zijde Cociter – opnieuw de maximumscore van 20/20. Die topscore kregen ze omdat ze uitsluitend stroom leveren die ze zelf produceren, en daarmee ver weg blijven van ‘greenwashing’.
Toch blijkt ook uit het klassement dat de Belgische energietransitie onder druk staat. Want hoewel de vraag naar hernieuwbare energie blijft toenemen, tonen de cijfers van Greenpeace dat de investeringen van klassieke energieleveranciers in groene energie de afgelopen vijf jaar met 51% zijn gedaald.
Energiecoöperaties blijven echter wél investeren verder in bijkomende productiecapaciteit. In 2024 investeerden de coöperaties samen 36,5 miljoen euro in nieuwe productiecapaciteit. En maar liefst een kwart van alle nieuwe windturbines in Vlaanderen vorig jaar werd gerealiseerd door Ecopower.
“Ecopower is een voorloper binnen de Europese federatie van hernieuwbare energiecoöperaties (REScoop.eu) en ondersteunt op die manier de ontwikkeling van coöperaties in heel Europa. De coöperanten hebben inspraak in het gevoerde beleid én profiteren financieel van de productie van écht groene stroom. Ecopower is een grote investeerder in hernieuwbare energie en zet ook belangrijke stappen richting groene warmte. Wij kunnen deze leverancier dan ook zeer aanbevelen.”
– Greenpeace Belgium
Burgerenergie: producenten én verbruikers
Burgercoöperaties voor hernieuwbare energie nemen in Vlaanderen en België een dubbele rol op. Ze investeren niet alleen in nieuwe productiecapaciteit, maar leveren de geproduceerde stroom ook rechtstreeks aan hun eigen coöperanten via coöperatieve leverancier Ecopower.
Daardoor bestaat er een directe link tussen productie en afname: de stroom die coöperanten verbruiken, komt effectief uit de projecten waarin zij zelf hebben geïnvesteerd. Dat model versterkt de lokale verankering, verhoogt de transparantie over de herkomst van de stroom en zorgt ervoor dat elke geïnvesteerde euro opnieuw ten goede komt aan de gemeenschap en aan bijkomende duurzame energieprojecten.
Geen ‘greenwashing‘
Volgens Greenpeace leveren veel leveranciers formeel “100% groene stroom”, maar vergroenen ze een aanzienlijk deel van hun aanbod via aangekochte certificaten van oorsprong, vaak afkomstig uit het buitenland. Deze aanpak leidt niet tot extra hernieuwbare productie in België, en is een vorm van ‘greenwashing’.
Energiecoöperaties onderscheiden zich op meerdere vlakken:
- Lokale productie uit Belgische wind-, zon- en waterkracht
- Burgerparticipatie, waarbij burgers mede-eigenaar zijn van productie-infrastructuur
- Transparantie, zonder gebruik van buitenlandse garanties van oorsprong
- Duurzame winstbestemming, waarbij opbrengsten opnieuw worden geïnvesteerd in projecten of in een beperkt dividend
“Enkel de energiecoöperaties halen de maximumscore in het klassement,” zegt Tobias Pans, campaigner energietransitie bij Greenpeace België. “Burgers investeren er samen in duurzame energie en beslissen mee over hoe opbrengsten opnieuw worden ingezet.”
Versnelling nodig in de energietransitie
Volgens Greenpeace en Ecopower zijn er vandaag drempels om bijkomende investeringen te doen in wind- en zonne-energie. Daarom pleiten ze voor:
- Snellere vergunningstrajecten, vooral bij beroepsprocedures
- Meer lokaal draagvlak, waarbij buurtbetrokkenheid en rechtstreekse burgerparticipatie een grote bijdrage kunnen leveren
Ook voor offshore windenergie vraagt Greenpeace om prioriteit, met name voor de aanbesteding van de Prinses Elisabeth-zone I, inclusief de plannen om burgers daarin te laten participeren – die staan vandaag op de helling.
“Terwijl bij de grote energiespelers de investeringen in hernieuwbare energie de hoeveelheid geleverde stroom niet volgen, is dat bij de coöperaties wel het geval. Ecopower levert de stroom die we zelf maken én de stroom geproduceerd door de andere Vlaamse energiecoöperaties. Die coöperaties voor burgerenergie investeerden in 2024 wel 36,5 miljoen euro in nieuwe productiecapaciteit. Een kwart van alle nieuwe windturbines in Vlaanderen werd gerealiseerd door Ecopower.”
– Margot Vingerhoedt, woordvoerder van Ecopower
Het volledige overzicht van alle energieleveranciers en hun score is beschikbaar op mijngroenestroom.be.