Op Global Wind Day (15 juni) benadrukken REScoop Vlaanderen, Bond Beter Leefmilieu en Reset.Vlaanderen dat slechts 4% van de windturbines in Vlaanderen in handen is van burgers. Dit staat in schril contrast met Nederland, waar burgers sinds 2019 het recht hebben om tot 50% te participeren in onshore windprojecten.
Daarom hebben deze organisaties een petitie ingediend bij de Vlaamse Regering met de vraag om dit recht ook in Vlaanderen wettelijk te verankeren.
Waarom burgerparticipatie essentieel is
Hoewel de Vlaamse Regering de jaarlijkse groei van windenergie ondersteunt, blijft de burgerbetrokkenheid minimaal. De meeste Vlamingen kunnen enkel “kijken” naar windturbines in hun omgeving, zonder mee te profiteren van de opbrengst.
Europa introduceerde het concept van energiegemeenschappen om burgers een centrale rol te geven in de energietransitie. Dit moet niet alleen de publieke steun vergroten, maar ook de transitie versnellen. Lidstaten zijn verplicht om een regelgevend kader te voorzien dat burgerparticipatie via energiegemeenschappen mogelijk maakt.
Het Nederlandse voorbeeld
Het Klimaatakkoord van Nederland (2019) verplicht projectontwikkelaars om een participatieplan op te stellen, met tot 50% burgerdeelname, afgestemd op de lokale gemeenschap. Dit is een voorwaarde voor vergunningsaanvragen voor wind- en zonneprojecten. Hierdoor gaan ontwikkelaars actief in gesprek met burgers en ontstaat er breed gedragen lokale energieproductie.
De oproep aan Vlaanderen
De petitie vraagt de Vlaamse Regering om een gelijkaardig wettelijk kader in te voeren. Dit zou:
- De publieke steun voor windenergie vergroten
- Zorgen voor een socialer rechtvaardige energietransitie
- Burgers transformeren tot actieve ambassadeurs van windenergie
Burgerenergie: stabiel, betaalbaar en duurzaam
Burgerenergie, opgewekt en gedeeld via energiecoöperaties, is stabieler in prijs en was in 2022 gemiddeld €560 goedkoper dan de marktprijs in Vlaanderen. Dat komt omdat coöperaties elektriciteit aanbieden als dienst aan hun leden, tegen kostprijs.