In 2022 genereerden burgerenergiecoöperaties in Vlaanderen een ongeziene meerwaarde. Ongeveer 60.000 coöperatieve huishoudens bespaarden gemiddeld €560 op hun energierekening — het equivalent van drie energiecheques, maar zonder negatieve impact op het begrotingstekort.
Economische vs. financiële meerwaarde
De economische meerwaarde (besparingen op de energiefactuur) weegt aanzienlijk zwaarder dan de financiële meerwaarde (dividend). Coöperatieve windturbines en zonneparken zorgen voor een blijvende verlaging van energiekosten. Tijdens crisissen tonen coöperaties zich veerkrachtig en robuust, een historisch bekend fenomeen.
Eigenaarschap en solidariteit
De elektriciteitsvoorziening binnen coöperaties is een dienst aan leden, die eigenaar zijn van de installaties en dus controle hebben over de energiekosten. De geproduceerde stroom wordt collectief gedeeld tegen kostprijs plus een kleine marge.
- 70% van de leden heeft slechts één aandeel van €250.
- 85% gebruikt burgerenergie thuis, wat aantoont dat mensen vooral lid worden voor toegang tot betaalbare, lokaal geproduceerde hernieuwbare energie.
- 30% van de leden koopt meer aandelen dan nodig, wat interne solidariteit mogelijk maakt: de overige 70% kan hun jaarverbruik dekken en een bescheiden dividend ontvangen.
Bewezen impact en groeiende vraag
Sinds 2003 delen REScoops collectief energie, met hoge scores voor dienstverlening (VREG) en duurzaam investeringsbeleid (Greenpeace). Hoewel burgerenergie slechts door 2% van de residentiële klanten wordt gebruikt, leverde dit in 2022 een economisch voordeel van €560 per huishouden op.
Door het toenemende succes is er momenteel een coöperatieve contractstop: nieuwe leden kunnen pas toetreden wanneer er nieuwe coöperatieve wind- of zonne-installaties bijkomen.
Duurzame tip voor beleid
Een coöperatief aandeel van €250 biedt levenslange toegang tot lokale hernieuwbare energie en betaalbare burgerstroom. Dit staat in schril contrast met een eenmalige energiecheque van €200, die slechts tijdelijke verlichting biedt en het begrotingstekort verhoogt.
Met het aflopen van het uitgebreide sociale tarief is dit een duurzame beleidsaanbeveling: investeer in burgerenergiecoöperaties en geef kwetsbare gezinnen structurele toegang tot betaalbare, groene stroom.
